Chód w przypadku niepełnosprawności narządu ruchu

Przemieszczanie się w pozycji pionowej jest niezbędnym elementem codziennego funkcjonowania i umiejętnością konieczną do utrzymania samodzielności w czynnościach dnia codziennego. W wyniku przebytych chorób lub urazów, a także w wyniku starzenia się organizmu samodzielne chodzenie może być utrudnione lub niemożliwe. Jak najdłuższe utrzymanie samodzielnego chodu jest ważną składową procesu rehabilitacji. Praca nad samodzielnym chodem obejmuje trening chodu na specjalistycznych ścieżkach chodu, bieżniach, a także w terenie.

U osób ze znacznie obniżoną sprawnością lub zaburzeniami równowagi ważne jest zastosowanie odpowiedniego zaopatrzenia ortopedycznego umożliwiającego chód, a także gwarantującego bezpieczeństwo w trakcie przemieszczania się. Sprzęt ortopedyczny do wspomagania chodu obejmuje przede wszystkim balkoniki i podpórki rehabilitacyjne. Jest to sprzęt pomocniczy, który ułatwia pionizację, przemieszczanie się, a także przewożenie/ przenoszenie rzeczy osobistych lub małego bagażu podręcznego. Jego wykorzystanie może być rozwiązaniem tymczasowym w okresie powrotu do pełnej sprawności lub stałym elementem funkcjonowania, szczególnie u osób starszych lub z trwałą niepełnosprawnością. Wybór odpowiedniego balkonika lub podpórki zależy od indywidualnych potrzeb pacjenta, a także okresu, w którym sprzęt będzie użytkowany (czasowo czy na stałe).

Rodzaje balkoników i podpórek rehabilitacyjnych

Wybór pomocy ortopedycznej ułatwiającej mobilność pacjenta będzie zależał zarówno od potrzeb osoby niesprawnej jak i od jej możliwości funkcjonalnych. W początkowym etapie rehabilitacji wykorzystywane są głównie balkoniki wysokie. Dzięki ich wykorzystaniu możliwe jest przywrócenie pozycji stojącej oraz reedukacja chodu osoby niesprawnej. Balkoniki takie posiadają podpórki na przedramiona oraz rączki, za które pacjent chwyta i utrzymuje stabilizację podpartą wysoko (na poziomie dołów pachowych). Balkoniki wysokie to zwykle przejściowy sprzęt ortopedyczny na etapie nauki i ćwiczenia chodu. W późniejszym etapie rehabilitacji stosuje się niższe balkoniki inwalidzkie, które mogą być sztywne lub kroczące.

Balkonik sztywny posiada cztery punkty podporu oraz możliwość regulacji wysokości. Nogi zabezpieczone są przed niekontrolowanym przesunięciem. Przemieszczanie się odbywa się przez przeniesienie balkonika i dojście do niego. Balkoniki kroczące to bardziej mobilny sprzęt, również posiadający cztery punkty podparcia ale mniej sztywną konstrukcję, która skonstruowana jest w taki sposób, żeby bez uniesienia w górę balkonika możliwe było przemieszczenie się pacjenta.

Oprócz balkoników o stabilnych czterech punktach podparcia wykorzystuje się podpórki posiadające koła. Połączeniem powyższych oraz mobilności w postaci kółek są balkoniki dwukołowe. Tylne nogi są zabezpieczone przed ślizganiem i stabilne , a przy dwóch przednich zamontowane są koła. Dzięki temu pacjent unosząc tylną część podpórki może przemieszczać się pchając ją przed sobą. W momencie kiedy chce się zatrzymać opuszcza tylne nogi i cała konstrukcja stabilizuje się w miejscu. Bardziej zaawansowaną formą sprzętu do wspomagania chodu są podpórki trójkołowe i czterokołowe. Ten rodzaj sprzętu najczęściej wykorzystywany jest u osób starszych i pacjentów z trwałą niepełnosprawnością w zakresie chodu. Pacjent posiada punkty podporu na balkoniku podczas gdy kółka pozwalają na jego przemieszczanie się na przód. Dodatkowo ten rodzaj sprzętu zaopatrzony jest zwykle w torbę lub koszyk, w którym można przewozić drobne rzeczy. Balkoniki zwykle są składane co umożliwia ich łatwe przechowywanie oraz transport. Podpórki czterokołowe zwykle wyposażone są także w siedzisko z oparciem, które pozwala na bezpieczny odpoczynek w pozycji siedzącej w przerwach chodzenia u osób z obniżoną wydolnością fizyczną.

Na co zwracać uwagę przy wyborze zaopatrzenia ortopedycznego w postaci balkoników i podpórek inwalidzkich

Przy zakupie zaopatrzenia ortopedycznego warto, w pierwszej kolejności zastanowić się przez jaki okres czasu dany sprzęt będzie użytkowany. W przypadku tymczasowego wykorzystania sprzętu warto zdecydować się na sztywne lub kroczące balkoniki rehabilitacyjne. U osób, które wymagają stosowania balkoników przez dłuższy czas warto zainwestować w podpórki posiadające kółka. W placówkach rehabilitacyjnych, szpitalach lub domach opieki warto posiadać zarówno sztywne balkoniki jak i podpórki z kołami i z pewnością należy zaopatrzyć placówkę w chodziki wysokie dla osób z wysokim stopniem niepełnosprawności lub na wczesnym etapie rehabilitacji.

Dalszy wybór sprzętu zależy od preferencji pacjenta. Funkcje dodatkowe takie jak torba lub koszyk, aluminiowa konstrukcja, ilość kółek, jest uwarunkowana przestrzenią na jakiej przemieszcza się osoba korzystająca (np. koła dostosowane do nierównej powierzchni) oraz jej potrzebami i możliwościami finansowymi. Warto zwrócić uwagę na to czy chodzik jest składany, czy ma lekką konstrukcję oraz czy w trakcie chodu jest stabilny i nie zwiększa ryzyka upadku osoby korzystającej.

Ceny popularnych modeli

Podstawowe balkoniki rehabilitacyjne dostępne są w wersji sztywnej lub kroczącej. Zarówno balkonik inwalidzki sztywny jak i kroczący oscylują w cenie około 235-240zł. W podobnej cenie można zakupić balkonik inwalidzki dwukołowy. W porównywalnych cenach zakupić można także podpórki wyposażone w kółka oraz opisane wyżej funkcje dodatkowe (torba, siedzisko). Koszt takiej podpórki rehabilitacyjnej to w przypadku trzykołowej 235-240zł, a model czterokołowy ze wszystkimi dodatkami to kwota ok 315-320zł. Balkoniki wysokie, z podpórką na przedramiona, wyposażone w koła do przemieszczenia to koszt rzędu 870-890zł.